Platforma KARLSRUHE
Informacje wstępne o puli lokali socjalnych i organizacji mieszkalnictwa socjalnego
Volkswohnung GmbH jest miejskim przedsiębiorstwem mieszkaniowym w Karlsruhe, powołanym do działania w 1922 roku przez władze administracyjne miasta w celu likwidacji problemu niedostatecznej liczby lokali mieszkalnych po I wojnie światowej. Miasto Karlsruhe jest nadal głównym udziałowcem firmy.
Głównym zadaniem Volkswohnung jest dostarczanie mieszkańcom Karlsruhe przystępnych cenowo lokali mieszkalnych o dobrym standardzie oraz wkład w walory urbanistyczne miasta poprzez wysokiej jakości planowanie architektoniczne i urbanistyczne.
Aktualnie wynajętych jest ponad 14.000 lokali mieszkaniowych. Dwie trzecie lokali z tej puli zostały zbudowane przez Volkswohnung, natomiast pozostała część została zakupione. Duża część budynków administrowana jest przez podmioty zewnętrzne w systemie prowizyjnym.
Po zakrojonym na szeroką skalę programie budowlanym, który był realizowany w latach 1950-1970, przedsiębiorstwo skupia się aktualnie na modernizacji i poprawie standardu istniejących lokali. W ramach tych działań oszczędzanie energii oraz wydajne wytwarzanie energii do celów ogrzewania przestrzeni mieszkalnej i wody użytkowej stanowi główny element retrofittingu, przy wykorzystaniu kogeneracji oraz odzysku ciepła odpadowego, z uwzględnieniem korzystania z odnawialnych źródeł energii wszędzie tam, gdzie są one dostępne.
Volkswohnung stale poszukuje nowych strategii i technologii w celu optymalizacji środowiskowej zasobów mieszkaniowych. W ramach programu modernizacji realizowanego w ciągu ostatnich 20 lat oraz po wydaniu na ten cel prawie 200 mln euro, średnie zużycie energii pierwotnej uległo obniżeniu o około 50% (z 250 do 135 kWh/m2 w przypadku dostaw energii do ogrzewania powierzchni mieszkalnych oraz ciepłej wody użytkowej). Należy przy tym dodać, że istnieje możliwość dalszego obniżenia zużycia energii o 50% aktualnego poziomu.
Materiał video o projekcie
Wersja rozszerzona pod kątem platformy zaimplementowanej w Karlsruhe, materiał dostępny tylko w języku niemieckim. Ogólny materiał wideo dotyczący projektu SAVE@Work4Home dostępny jest tutaj.
Poprzedni stan w zakresie zarządzania zużyciem energii przez lokatorów
Większość naszych budynków podłączona jest do instalacji centralnego ogrzewania zasilanej z miejskiej sieci ciepłowniczej lub gazowni. Jedynie kilka budynków nadal posiada ogrzewanie zdecentralizowane. W większości przypadków są to kotły gazowe zainstalowane w poszczególnych lokalach lub piece gazowe przeznaczone do ogrzewania pomieszczeń. Także woda użytkowa jest podgrzewana w kotłach opalanych gazem bądź elektrycznych. Olej i inne paliwa nie są już wykorzystywane w naszych budynkach do celów opałowych. W ramach aktualnie wdrażanego programu renowacji, Volkswohnung stopniowo wymienia indywidualne instalacje grzewcze na ogrzewanie centralne.
Lokatorzy mieszkań ze zdecentralizowanymi dostawami energii rozliczani są przez dostawców (zakład energetyczny w Karlsruhe) raz w roku, zazwyczaj w styczniu. Roczne zużycie gazu lub energii elektrycznej na lokal mieszkalny mierzone jest na podstawie wskazań liczników gazu i energii. Z kolei najemcy lokali podłączonych do sieci centralnego ogrzewania i ciepłej wody otrzymują faktury za roczne zużycie energii od Volkswohnung, o upływie ok. 6 miesięcy od zakończenia okresu rozliczeniowego. W takim przypadku całkowite zużycie energii w budynku jest rozliczane na poszczególne lokale zgodnie ze wskazaniami ciepłomierzy (jeżeli są zainstalowane) lub według zasad obliczeniowych określonych w obowiązujących regulacjach (jeżeli liczniki nie są zainstalowane). W związku z tym informacje o zużyciu energii są raczej nieprecyzyjne oraz dostarczane zbyt późno, aby można było uzyskać bezpośrednie sprzężenie zwrotne między danymi obrazującymi pobór energii a zmianą przyzwyczajeń najemców.
Na podstawie szczegółowych pomiarów wiemy, że istnieją bardzo duże różnice pod względem zużycia energii w poszczególnych lokalach, nawet w obrębie jednego budynku. Są one spowodowane między innymi odmiennymi nawykami energetycznymi użytkowników mieszkań. Szacuje się, że istnieje potencjał oszczędzania energii rzędu 20% (a nawet wyższy), który można wykorzystać poprzez odpowiednie ustawianie temperatury w pomieszczeniach, modyfikację zachowań dotyczących wentylacji mieszkań oraz wyłączania ogrzewania, gdy nie jest potrzebne. Z powodu braku odpowiednich informacji ten potencjał nie jest w praktyce realizowany. Potrzebę informacji zwrotnych dotyczących przyzwyczajeń energetycznych użytkowników lokali potwierdzono także w przeprowadzonych badaniach ankietowych.
W lokalach należących do Volkswohnung prawie wszystkie grzejniki wyposażone są w termostaty umożliwiające regulację temperatury pomieszczenia. Niektóre niedawno wyremontowane budynki mają rozszerzoną możliwość regulowania temperatury: zamiast standardowych termostatów na grzejnikach zainstalowane są termostaty bezprzewodowe, sterowane przez centralnie programowaną jednostkę główną. Okresy ogrzewania oraz temperatury poszczególnych pomieszczeń w lokalu mogą być programowane przez lokatorów na każdy dzień tygodnia. W budynkach wykorzystywane są ponadto automatyczne systemy wentylacyjne, które zastępują naturalną wentylację okienną.
Badanie ankietowe pokazało, iż tylko niektórzy lokatorzy poprawnie korzystają z nowego wyposażenia pomimo broszur informacyjnych rozpowszechnianych po przeprowadzeniu renowacji. 40% najemców biorących udział w badaniu uznało, iż nie są dostatecznie poinformowani o sposobach oszczędzania energii. Około 35% ankietowanych stwierdziło, że są źle poinformowani na temat poziomu poboru energii we własnym lokalu mieszkaniowym. Aby móc zrealizować istniejący potencjał oszczędności, należy znaleźć nowe podejście, które pomogłoby przełamać istniejące bariery.
Przyczyny zaangażowania przedsiębiorstwa mieszkaniowego w działania energooszczędne
Misją Volkswohnung jest obniżanie kosztów energii przez lokatorów – zarówno poprzez modernizację budynków, jak i umożliwianie najemcom oszczędzania energii bez obniżania komfortu życia w ramach długofalowej strategii zrównoważonego rozwoju. Celem jest osiągnięcie maksymalnego poziomu oszczędzania energii przy minimalnych nakładach.
